Emigracja a historia
W historii Polski jest kilka procesów mających decydujący wpływ na kształtowanie się tożsamości narodowej. Będących istotnym czynnikiem rozwoju państwowości, mających znaczenie dla gospodarki kraju, jego kultury, społecznej kondycji.
Nasze postrzeganie historii Polski zdominowane jest przez wojny, powstania zbrojne, wielowiekową walkę o kształt państwowych granic. Fascynują nas zwycięstwa, często niewykorzystane, militarne klęski, opisujemy martyrologię ludności, ostatnio udział w walce i obaleniu komunistycznego porządku.
W sumie szacuje się, że poza granicami odrodzonej Rzeczypospolitej żyło po zakończeniu I wojny światowej 4 300 000 Polaków. Dla odrodzonej po rozbiorach II Rzeczypospolitej emigracja stanowiła istotny element polityki państwa. Postrzegana wprawdzie, z jednej strony, jako osłabianie żywotnych sił narodu, równocześnie była jednak koniecznością wobec niedorozwoju gospodarczego kraju.
Bez wątpienia jednym z takich procesów towarzyszących polskiej drodze przez historię była i jest emigracja. Towarzyszyła wojnom, rozbiorom i powstaniom. Ale też globalnym zjawiskom wytyczającym etapy rozwoju cywilizacji europejskiej – zniesieniu poddaństwa, kryzysowi agrarnemu, wiejskiej nędzy, industrializacji. Była stałym podmiotem procesów społecznych.
Można nawet mówić o swoistym „etosie emigracyjnym” ukształtowanym w polskiej zbiorowej świadomości. Emigracyjne tony pobrzmiewają przecież nawet w hymnie państwowym, gdzie „…z ziemi włoskiej do Polski” maszerowali legioniści Dąbrowskiego.
Emigracyjną historię na ziemiach polskich zaczęto pisać jeszcze przed rozbiorami – konfederaci barscy, zwolennicy Konstytucji 3 maja, potem czas rozbiorów i fale uchodźców po klęskach kolejnych powstań. Wielka Emigracja, z jej trudnym do przecenienia dorobkiem dla kultury narodowej. I rozwijająca się z zupełnie innych powodów, rosnąca od końca XIX wieku, masowa emigracja zarobkowa.
